Kontrola zarządcza w jednostkach pomocy społecznej. Procedury, regulaminy, instrukcje oraz inne dokumenty wewnętrzne + wzory do

Celem książki jest przedstawienie szczegółowych wyjaśnień jak zbudować sprawnie funkcjonującą kontrolę zarządczą w jednostkach pomocy społecznej.

Kontrola zarządcza w pomocy społecznej to kompleksowy system zarządzania jednostką organizacyjną, który ma zapewnić zgodną z prawem, efektywną i terminową realizację zadań publicznych. Obejmuje ona m.in. procedury, regulaminy, wytyczne oraz mechanizmy nadzoru służące właściwemu gospodarowaniu środkami, zarządzaniu ryzykiem i monitorowaniu jakości usług. Ich głównym celem jest wspieranie kierownictwa w osiąganiu celów jednostki oraz zapobieganie nieprawidłowościom poprzez stałe doskonalenie funkcjonowania instytucji. 

Dzięki szerokiemu zakresowi wzorów książka stanowi gotowy system narzędzi do wdrożenia i prowadzenia kontroli zarządczej w praktyce, umożliwiając jednostkom nie tylko spełnienie obowiązków formalnych, lecz przede wszystkim stworzenie spójnego, skutecznego i nowoczesnego modelu zarządzania.

Publikacja w praktyczny i uporządkowany sposób prowadzi czytelnika przez wszystkie kluczowe obszary kontroli zarządczej w jednostkach pomocy społecznej – od zakresu zadań publicznych do których realizacji są zobowiązane jednostki pomocy społecznej, ich struktury organizacyjnej, przez standardy etyczne, bezstronność pracowników i odpowiedzialność za terminowość działań, aż po system ocen, delegowanie uprawnień i skuteczną komunikację. Autor szczegółowo omawia również zagadnienia ochrony zasobów, bezpieczeństwa danych oraz zarządzania ryzykiem, wskazując konkretne mechanizmy kontroli i metody ich monitorowania.

W książce szczególny nacisk położono na przedstawienie nowych regulacji prawnych do których przestrzegania zobowiązane są jednostki pomocy społecznej wraz z przedstawieniem zbioru procedur, które będą w tym pomocne. Warto podkreślić, że wprowadzenie procedur związanych z tymi zagadnieniami odpowiedzialny jest kierownik jednostki. Dotyczy to takich zagadnień jak:

• sztuczna inteligencja. Chodzi o regulaminy i procedury związane z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z 13.6.2024 r. ustanawiające zharmonizowane zasady dotyczące sztucznej inteligencji (Dz. Urz. UE L z 2024 r. poz. 1689);
• E-doręczenia (z dniem 31.12.2025 r. zakończył się okres przejściowy przewidziany w ustawie o doręczeniach elektronicznych. Od 1.1.2026 r. e-Doręczenia stanowią dla JST oraz ich jednostek podstawowy sposób komunikacji z podmiotami niepublicznymi oraz innymi podmiotami publicznymi, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej);
• podpisywanie pism i załączników w komunikacji elektronicznej – od ePUAP do e-Doręczeń;
• KSeF –od 1.2.2026 r. stosowanie elektronicznych faktur w formacie KSeF stało się obowiązkowe, co obejmuje zarówno wystawianie, jak i odbiór oraz archiwizację dokumentów księgowych w JSFP;
• Centralny Rejestr Umów – ustawa z 4.12.2025 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1844) w art. 1 wprowadza zmiany do ustawy o finansach publicznych, regulujące funkcjonowanie Centralnego Rejestru Umów (CRU). Wprowadzanie umów do CRU rozpocznie się 1.7.2026 r. Od tej daty JSFP, w tym JOPS, będą zobowiązane do udostępniania informacji o wszystkich zawieranych umowach, bez względu na ich wartość, o ile spełniają one ustawowe przesłanki uznania ich za zamówienia publiczne;
• Ochrona sygnalistów;
• Ochrona małoletnich.

Książka stanowi praktyczny przewodnik dla kadry kierowniczej i pracowników jednostek pomocy społecznej, pokazując jak budować sprawny system zarządzania oparty na transparentności, odpowiedzialności i wysokich standardach zawodowych. Dzięki licznym odniesieniom do realnych obowiązków i sytuacji zawodowych czytelnik otrzymuje narzędzie, które pomaga nie tylko spełnić wymogi formalne, lecz także realnie podnieść jakość funkcjonowania instytucji i poziom zaufania społecznego.